Logo van de kerk

overweging in 2018 op 25 december

Overweging op 25 december 2018

Lezing Lucas 2: 1-20

Gemeente van onze Heer Jezus Christus,

Op de dag dat half Nederland pakjesavond vierde, of zich druk maakte over de Piet, zwart of niet, op de dag dat Theresa May steeds eenzamer werd in haar strijd voor een goede Brexit en er een alarmerend artikel verscheen over het smelten van de Groenlandse ijskap, op die dag kwam er een opmerkelijk bericht uit het kleine Friese stadje Bolsward. Niet een bericht dat de wereld zal veranderen, of de geschiedenisboeken zal ingaan maar wel een waar cadeautje voor wie het zag en wat het verdient op deze kerstmorgen in de spotlight te staan, deze dag waarop het goede nieuws het voor even wint van het grote wereldnieuws.

We gaan er even naar kijken…

(Filmpje!) https://www.ad.nl/video/kanalen/nederlands-nieuws~c400/series/korte-reportage~s908/aggie-91-uit-bolsward-laat-zich-duwen-door-wildvreemden~p58932

Aggie (91) uit Bolsward laat zich duwen door wildvreemden.
Aggie van der Meer heeft een lam been en kan er alleen met een rolstoel op uit. Ook dat gaat moeilijk en daarom laat ze zich maar al te graag duwen door wildvreemden. Op de achterkant van haar rolstoel is een spandoek bevestigd met de woorden ‘Duwen mag!’

Toen ik het bericht onder ogen kreeg, moest ik meteen denken aan ons thema voor deze kerst: Geloof met me mee… Over open en uitnodigend delen met een ander waar je in gelooft. Dat zou er zo uit moeten zien, dacht ik, zoals Aggie dat laat zien, want wat een geloof, wat een vertrouwen straalt deze vrouw uit!
Daar zit je dan, op straat in een winderig en regenachtig Bolsward met je 91 jaar. Mijn moeder vertelde eergisteren nog even dat toen ze laatst boodschappen deed in Bolsward, er alweer een leuke jongeman achter de rolstoel liep.
De mooiste zin vond ik wel dat Aggie zegt:
Als het erop aankomt zijn de meeste mensen leuk!

Aggie is niet gaan zitten wachten in haar kamertje tot iemand bij haar komt, maar ze zet een stap naar buiten, naar de gemeenschap, naar anderen toe! Ze stapt uit haar eigen comfortzone, ze maakt zich kwetsbaar en zet daarbij letterlijk en figuurlijk iets in beweging, bij zichzelf én bij anderen.
Want alleen al door daar te zitten, door daar te wachten op iemand die haar wil duwen, zet ze alles wat wij normaal hooghouden, wat bij ons gewoonlijk de norm is even in een ander, mild en humoristisch licht.
Normaal is: dat je niet afhankelijk wilt zijn van een ander, dat je zelfredzaam bent, dat je je tijd efficiënt indeelt, dat je druk bent, en onderweg van A naar B niet zomaar contact maakt met wildvreemden. Dat is normaal, zo doet je het.
Maar dan zit daar zomaar iemand die met al die normen, al die ongeschreven regels op een bescheiden en vriendelijke manier de spot drijft, die je zomaar even laat merken dat het ook helemaal anders kan. Niet alleen stapt Aggie uit haar eigen comfort zone, ze haalt ook anderen even uit hun eigen comfort zone, uit hun gewone doen en zet daarmee bij zichzelf en bij anderen iets in beweging.

Je vraagt je af hoe die voorbijgangers die we even zagen op het filmpje hun weg vervolgen. Met een glimlach, met verbazing, is het iets wat ze meteen vertellen als ze thuiskomen, schat…wat ik nu heb meegemaakt… of verklaren ze haar voor gek? Zijn ze geïrriteerd?
Hoe dan ook, het zal ze vast en zeker niet onberoerd hebben gelaten.

Comfortzone

Ik heb nu al een paar keer dat begrip comfortzone gebruikt, en daar wil ik even bij stil staan, want dat is belangrijk in de overweging van vandaag, dus dan is het goed om te begrijpen wat daarmee bedoeld wordt.

Ervin, mijn man, was afgelopen vrijdag op de school waar hij werkt gevraagd een bijdrage te leveren aan de afsluitende kerstviering, in de vorm van een kleine persoonlijke overweging. Vind je het leuk om te doen, vroeg ik hem. Nou, het hoeft niet per se van mij, maar soms is het ook goed om even uit je eigen comfortzone te stappen, antwoordde hij. Waarmee hij zoiets wilde zeggen als dat het goed is om soms iets te doen wat niet bij je normale doen aansluit, bij waar je je het meest comfortabel bij voelt, iedereen heeft wel van die dingen die je soms moet doen, maar waarmee je buiten je eigen comfortzone moet stappen, je moet er iets voor overwinnen, je moet een drempel over, maar soms is het nodig, kan het niet anders of wil je het ook ergens wel.
En wat dat is, dat is voor ieder mens weer verschillend. Wat Ervin moest doen, dat zou voor mij niet zozeer uit mijn comfortzone zijn, maar voor mij is het binnenstappen in een huis met een blaffende hond weer iets wat enorm buiten mijn comfortzone ligt, maar ik weet: soms moet het als ik die ene wil bezoeken en ook niet altijd wil vragen of de hond even in de garage mag.

Iedereen heeft zo zijn eigen dingen, die buiten je eigen comfortzone liggen. Misschien was dat gesprekje van zonet waar ik u even mee voor het blok zette wel erg uit je comfort zone, zit je daar helemaal niet op te wachten in een kerkdienst. (Op de gedrukte liturgie stond ‘Ik geloof in…’ en daarbij woorden zoals vrede op aarde, hoop, zachte krachten, liefde, kwetsbaarheid, een nieuw begint enz. in de inleidende woorden werd daar aandacht aan besteed en Betty vroeg om daar even met je buurman/vrouw over te praten)

Geloven, daar iets van delen. Dat is misschien sowieso uit de comfort zone in deze tijd waarin de ontkerkelijking zo hard toeslaat, als we alle berichten mogen geloven. Of voor de eerste keer met je rollator op pad, of je nieuwe bijzondere fiets, rolstoel, etc. maar soms moet het, kan het niet anders, wil je het misschien ook wel, maar toch moet je een drempel over. Want wat het ook is, je maakt je kwetsbaar, je geeft je bloot, je weet niet wat er gaat gebeuren.
En daar houden we over het algemeen niet zo van.

En toch, soms als je het doet, merk je ook dat zo’n stap dingen in beweging kan zetten, nieuwe mogelijkheden geeft, ongedachte openingen of verrassingen, die je anders nooit had meegemaakt of ontdekt. Afgelopen jaar kreeg ik een bijzonder cadeau van iemand. Zonder het zelf te weten had ik veel voor haar betekend in een bepaalde periode en ze wilde me bedanken met een muzikaal cadeautje, namelijk door te spelen op haar handpan, een bijzonder instrument, dat lijkt op een soort klankschaal. Een klein privéconcertje hier in de kerk, wat voor ons beiden zeker vooraf wel buiten onze comfortzone was, maar wat in al haar openheid en ook door de muziek tot een verrassend mooie ontmoeting leidde.

Uit je comfortzone stappen, je kwetsbaar maken in de hoop dat er iets in beweging komt, dat er iets nieuws geboren wordt, iets ongedachts. Op hoop van zegen, zoals de uitdrukking dat zo mooi zegt. Zoals Aggie dat doet.

Het kerstverhaal met mensen die buitende lijntjes kleuren

Als je zo naar het kerstverhaal kijkt, dan zit het vol met mensen die buiten hun comfortzone stappen, soms gedwongen, soms gewild, maar hoe dan ook, het zit vol met momenten, vol met stappen, met mensen die net even buiten het gewone doen, buiten de lijntjes kleuren en daardoor iets in beweging zetten, iets op gang brengen. Bij hen zelf maar ook bij anderen.

Jozef, die besluit op grond van een droom, voor het nog ongeboren kind van Maria te gaan zorgen, terwijl dat ingaat tegen alle normen van die tijd, Maria die met onovertroffen moed een lied zingt als meisje onderaan de maatschappelijke ladder over machtigen en rijken die van hun troon worden gestoten, en over God die de wereld omkeert, wijzen die besluiten een ster te volgen naar een koningskind en de zittende koning onrustig maken in zijn paleis, engelen die notabene hun comfortabele hemelplek verlaten om aan een groepje herders in het donker als eerste het goede nieuws te verkondigen over de geboorte van een Redder, een Heiland, geboren voor alle mensen van goede wil, en herders die op dit engelenwoord onderweg gaan, terwijl iedereen zou zeggen dat ze ze hebben zien vliegen en dat ze gek zijn hun kudde achter te laten.

Als je zo met deze blik het kerstverhaal beluistert, dan zit het vol met mensen die op hoop van zegen buiten hun eigen comfortzone stappen, een stap in de kwetsbaarheid zetten, in het vertrouwen dat het iets op gang zal brengen, dat er iets in beweging zal komen, dat er iets nieuws geboren kan worden, iets ongedachts wat nog nooit eerder heeft plaatsgevonden. Ze worden zelf in beweging gezet maar zetten ook anderen ermee in beweging. Het veroorzaakt namelijk iets van onrust, zoals Aggie daar in Bolsward ook iets van onrust veroorzaakt in het gewone doen van voorbijgangers, nl. dat zelfredzaamheid en elkaar stug voorbijlopen niet altijd de hoogste waarde is.

Hoe gaan we om met de macht die we in handen hebben

Zo maakt het verhaal van kerst de machtigen onrustig door haar kracht van onderop, door de macht niet in handen van de groten te leggen, maar bij een klein en kwetsbaar kind, en eigenlijk door ons allemaal te vragen hoe we met de macht die we in handen hebben omgaan, zetten we die in voor vrede of voor strijd?
Het verhaal maakt ons onrustig over onze zucht naar welvaart en bezit, over ons bezig zijn met uiterlijk of het perfecte plaatje, door mensen die werkelijk niets hebben, zelfs geen plaats in deze wereld in het midden te zetten! Het kerstverhaal zit vol met mensen die buiten hun comfortzone stappen, die in de kwetsbaarheid stappen om iets in beweging te brengen, om iets nieuws op gang te brengen, om iets geboren te laten worden.

Ten diepste moeten we zeggen dat God zelf het is die buiten zijn eigen comfortzone stapt, die uit liefde voor mensen niet langer ver weg van ons wil blijven in zijn grootsheid maar zich klein en kwetsbaar maakt in het Christuskind, op hoop van zegen om iets in ons mensen in beweging te zetten, om iets nieuws, iets ongedachts in ons te openen, zoals een pasgeboren kind dat ook kan doen.
God stapt buiten zijn eigen comfortzone om onze harde schalen te breken, onze maskers, ons leven alsof we niets en niemand nodig hebben en hoopt ons te bereiken in ons hart, waar goedheid en vriendelijkheid zich verschuilen.

Als het erop aankomt, zijn de meeste mensen leuk

om het nog maar eens met die woorden te zeggen. Iemand moet de eerste zijn die iets in beweging zet.
Ik denk nog weer even aan Aggie, aan haar vriendelijkheid en vertrouwen, en het zal heus ook wel beschaamd worden, het zal heus ook genegeerd worden, het zal heus ook wel stuklopen op de hardheid van deze wereld en ons mensen. Ja misschien heeft ze het tegen deze tijd alweer opgegeven, wie zal het zeggen maar dan zou ik toch vandaag op deze kerstmorgen willen zeggen, of liever nog, dan zal God tegen ons zeggen:

Stap toch uit je comfortzone
en geloof met me mee
dat in deze zachte krachten toekomst zitten,
leven en zegen,
dat er zó iets nieuws geboren kan worden,
iets ongedachts!

Geloof het maar en doe met me mee!

Amen