Logo van de kerk
Home / Dominee / Overdenking

Overdenking

Eerder gehouden overwegingen vindt u hier

Overweging in 2020 op 13 september

Geliefde mensen van God, gemeente van Christus,
Een vriend van mij is predikant in de Nederlandse gemeente in London en ook hij heeft daar te maken met alle beperkingen en maatregelen rondom de corona, ook in de kerk. Nog strenger dan hier. Net toen het een en ander in zijn gemeente weer zou beginnen met de opstart kwam deze week het nieuws dat groepen vanaf 7 mensen verboden zouden worden in het Verenigd Koninkrijk en we appten zo even over en weer of nu alles weer kon worden afgelast wat ze op poten hadden gezet, maar een dag of wat erna kwam het verlossende bericht, en hij deelde met ons een tweet van de aartsbisschop van Canterbury.
Na contact met de regering, zo tweette de aartsbisschop, is duidelijk geworden dat deze regel geen gevolgen heeft voor places of worship,
oftewel voor de eredienst, daar waar wordt gevierd.

The work of God

Daarna volgden de woorden:
Worship is the work of God – not a social gathering –
and gives the strength to love and serve.

Oftewel, eredienst is Gods werk en niet een sociale bijeenkomst en het geeft de kracht om lief te hebben en te dienen.
Wow, appte ik terug, kun je je ooit voorstellen dat dit antwoord de uitkomst zou zijn van een overleg tussen de overheid en de top van de kerk in Nederland?

Ik vond het namelijk een prachtig en ontroerend antwoord. Ik zal u proberen uit te leggen waarom, omdat dat alles met vandaag te maken heeft, met die woorden van Paulus.
Ik appte nog even een poosje door met die vriend van mij en hij vertelde dat ook zij zich natuurlijk moeten houden aan alle voorschriften, regels en richtlijnen etcetera, niets anders dan een social gathering, een bijeenkomst dus, en toch klonk er in dat antwoord iets anders door, een plus, een dieptedimensie, of hoe je het ook noemt.
Worship is the work of God… het klinkt wat minder mooi in het Nederlands, maar een eredienst, een viering, of overal maar waar mensen in Gods naam bij elkaar komen, ook al is het met twee of drie, dat is meer dan alleen mensenwerk. Daar komt ook een beweging van de andere kant bij, van de Geest, van God, die niet te vangen dimensie van bij elkaar zijn, met hoop, met verlangen, met een gemeenschappelijke deler, iets van samen, wat uiteindelijk kracht geeft om lief te hebben en dienstbaar te zijn.
Wat ik zo mooi vond in die reactie is dat die andere dimensie daarin gezien werd. Van de buitenkant is die kerkdienst niet meer of minder dan een social gathering, saai of juist niet, aansprekend of niet, maar daar sluimert, schemert, daar straalt iets doorheen dat meer is dan dat… een bron van kracht en liefde die niet in regels te vangen is.

Er doorheen kijken

Zoiets moet Paulus ook overkomen als hij de brief aan de kerk in Korinthe schrijft. Paulus is daar als apostel in Korinthe geweest, heeft er het goede nieuws verkondigd, en heeft daarbij misschien ook werkelijk nieuwe hoop, nieuw geloof en verbondenheid ervaren bij de mensen. Maar na zijn vertrek dreigt alles uit elkaar te vallen in strijd tussen verschillende groepen met verschillende achtergronden, culturen en opvattingen, die allemaal zo hun eigen ideeën hebben hoe het zit met geloven, God en Jezus en ruziën om wie het het meest voor het zeggen heeft. Kortom, net echte mensen, al die mensen daar van de kerk.

En Paulus zit nu op afstand en stelt zich achter zijn schrijftafel wellicht met een zucht voor hoe het er aan toegaat, daar in Korinthe en dan begint hij te schrijven aan zijn brief aan hen. En dat zijn prachtige, krachtige zinnen, dat merk je zeker nu we zo een paar losse zinnen eruit hebben gepakt. Ze roepen iets op, brengen iets teweeg, wekken verlangen.
Neem nu zo’n zin als: In iedereen is de Geest zichtbaar aan het werk, ten bate van de gemeente. Haal daarbij eens een willekeurig gemeentelid voor ogen. Iemand van de kerk, misschien iemand die je helemaal niet kent, waar je misschien zelfs nog nooit een woord mee gewisseld hebt, en bekijk diegene eens door de bril van Paulus, in iedereen, ook in die man, die vrouw, dat kind is de Geest van God zichtbaar aan het werk, ten bate, ten goede van de gemeente, net als die Geest ook in jouzelf zichtbaar aan het werk is, ten goede, ten gunste van de gemeente, de gemeenschap. Dus, of je elkaar nou goed kent of niet, of je elkaar nou mag of niet, of je nou een beetje dezelfde achtergrond hebt, dezelfde manier van geloven of juist helemaal niet, dit weet je in elk geval van elkaar, zegt Paulus: in elk van ons, in mij en in die ander is de Geest van God, is een goede kracht werkzaam, niet om af te breken maar om op te bouwen.
Dat is nogal een manier van kijken, die Paulus daar neerzet, zo zonder onderscheid, zonder voorbehoud, zonder iemand te oordelen of de maat te nemen.

Hetzelfde gebeurt in die zin in vers 27: Welnu, u bent het lichaam van Christus en ieder van u maakt daar deel van uit. Hij zegt niet: als je heel erg je best doet dan word je het lichaam van Christus, of als je precies doet wat ik zeg, ben je het lichaam van Christus of als je nu eindelijk eens ophoudt met ruziemaken… dan… Nee, hij kijkt naar die chaos in de gemeente die hij heeft achtergelaten, naar het geruzie, het gekonkel en de belangenstrijd en hij zegt: U bent het, jullie zijn het al, hij ziet meer dan de buitenkant, dan het mensenwerk, dan het gewone. Daarachter sluimert, schemert en straalt iets doorheen, wat niet te vangen is maar de kracht geeft om lief te hebben en dienstbaar te zijn.

Mensenwerk?

Waar haalt hij het vandaan, hoe komt hij erbij, zou je je kunnen afvragen… dat daar iets in die gemeente die ruzie maakt, elkaar de loef afsteekt, kibbelt en uit elkaar valt, iets van God, van de Geest verborgen zit. Net zoals je misschien zelf wel eens naar de kerk kunt kijken, naar de mensen, naar de gemeente, of naar wat er allemaal gebeurt en je wel eens diep van binnen af kunt vragen: is dit de plek waar God te vinden is, waar de Geest waait, waar iets van Gods koninkrijk gaande is? Het is toch allemaal maar heel gewoon mensenwerk. Of hoe je naar de wereld kunt kijken, naar alles wat er in gebeurt, misgaat, verbijstert, je tot wanhoop drijft en je kunt afvragen; is dit nu die wereld waar God om geeft en mee bezig blijft, is dit nu de mens die God zo lief heeft en die Hij nooit loslaat. Want daar is zo weinig van te zien.

Op andere plekken in zijn brief schrijft Paulus ook heus wel over die weerbarstige kant van het gemeente-zijn, daar in Korinthe, daar ziet hij heus wel het menselijke, het gewone, maar hier ziet hij erdoorheen en nodigt hij ons uit erdoorheen te zien, naar dat meer, die plus, die dieptedimensie die bij God en geloven hoort, dat zien in de ander, in andere groepen, in alles wat er gebeurt, die andere manier van kijken naar dezelfde werkelijkheid.

Leren zien

Ik was een paar weken geleden bij een concert van Stephanie Struijk, een Nederlandse zangeres,  en ze vertelde tussen de nummers door iets over haar weg, over haar ontwikkeling als singer-songwriter, hoe ze in het begin vooral liedjes had geschreven over de tragische dingen van het leven, over eenzaamheid en dood en liefdesverdriet, omdat ze dacht dat dat zo hoorde als singer-songwriter, maar, zo vertelde ze erbij, doordat ik die liedjes ging zingen, over die thema’s ging ik zo ook naar mijn eigen leven, de mensen en de wereld om me heen kijken, en daar kwamen dan weer liedjes uit voort die daar weer over gingen, over nog tragischere, nog moeilijkere dingen. Tot ze dacht: zo kan dit niet langer, wat nu als ik het omdraai, als ik ga zingen over mooie, fijne, fraaie dingen, zou ik die dan ook meer om me heen leren zien.
En ze zingt dan in haar nummer “Fijn zo”…veelzeggend: Het is een nieuw begin, je moet het leren zien, dat wat je zoekt vanbinnen zit.

Geloven is niet wegkijken van de buitenkant van de dingen, de mensen de wereld, maar wel je oefenen in het zien van de binnenkant, dat die ander iemand is in wie Gods Geest werkt, dat die gemeente in al haar gewoonheid tegelijkertijd ook the work of God is, de plek waar je de kracht vindt om lief te hebben en dienstbaar te zijn.
Je moet het leren zien, om het Stephanie Struijk te zeggen, Het vraagt oefening, geduld, vertrouwen en overgave, En af en toe gewoon weer die woorden lezen, alsof ze speciaal voor hier ons nu geschreven zijn.

Je bent het al, dat lichaam van Christus, wat je zoekt zit al vanbinnen, het is the work of God. Ook wij, ook hier, ook vandaag,

Amen.